PWO is Projectmatig Wetenschappelijk Onderzoek in de professionele bacheloropleidingen. Het wordt gefinancierd door de Vlaamse Overheid. Het gaat om onderzoek van toegepaste of praktische aard. Dit betekent dat onderzoeksprojecten zoveel mogelijk resulteren in praktisch toepasbare methoden, modellen of instrumenten. Met het PWO onderzoek stroomt er niet alleen kennis uit de opleidingen naar bedrijven en organisaties, maar ook omgekeerd, kennis naar de opleidingen. Voor de Vlaamse overheid zijn innovatie en kennisontwikkeling - waaronder PWO - topprioriteiten.
Overzicht PWO-projecten opgestart in respectievelijk 2013, 2012, 2011, 2010, 2009 en 2008:
Zaaiprojecten met opstart in 2013
1. Interlevensbeschouwelijk spreken in de lagere school
Terwijl leerlingen in scholen levensbeschouwelijk meer divers worden, leeft de vraag wat er verwacht wordt van én door leerkrachten om adequaat op de existentiële en levenbeschouwelijke vragen van kinderen te kunnen antwoorden en hen daarover in gesprek te laten treden in de klas. Onderliggend aan deze probleemstelling gaat er aandacht naar de pedagogisch-didactische ondersteuningsnoden die (beroepsactieve) leerkrachten formuleren op dit moment. Het PWO zaaiproject verkent geleefde realiteiten inzake spreekvermogen en spreekdurf van leerkrachten op vlak van interlevensbeschouwelijk spreken in de lagere school.
Opleiding: Bachelor in het onderwijs: lager onderwijs
Medewerkers: Marijke De Smet en Griet Christiaens
Looptijd: 1 februari 2013 tot en met 31 januari 2014
2. Factor C bij Vlaamse Overheden: drempels en succesfactoren
Communicatie is een belangrijke taak voor beleidsmakers. Het gaat daarbij om het opvangen van signalen uit de omgeving en het vertalen van die signalen naar beleid en communicatie. Factor C, ontwikkeld door de Nederlandse Rijksoverheid, is een visie die stelt dat beleid ook 'communicatief' tot stand kan komen. Dat wil zeggen: in contact met de omgeving, met als resultaat een beleid waarin signalen en geluiden uit de omgeving in verwerkt zijn. In dit verkennend project wil meer meer inzicht krijgen in de drempels en succesfactoren die Vlaamse overheidsinstellingen ondervinden met betrekking tot Facor C als visie en methodiek.
Opleiding: Bachelor in het communicatiemanagement
Medewerkers: Machteld Weyts
Looptijd: 1 februari 2013 tot en met 31 januari 2014
3. Onderwijs van de toekomst
Onderwijs is lang geassocieerd geweest met een leraar voor een klas, een leraar die vooral praat en leerlingen die luisteren. Het lesgeven is tot nu toe een geïsoleerde bezigheid van één gediplomeerd individu. Maar dit model van leraar voor de klas staat onder druk omdat het niet meer beantwoordt aan de noden van de huidige samenleving. De klas van de toekomst wordt een leeromgeving als knooppunt van kennis en sociale interactie, waarbij de leraar het middelpunt is van deze clusters. Door deze nieuwe coöperatieve manier van lesgeven kan men de inzetbaarheid van leraren verhogen. In Vlaanderen bestaat in het regulier onderwijs weinig tot geen ervaring met deze manier van lesgeven, het is eerder nog de leraar als 'eenmansshow' op een podium in een klassieke klasconfiguratie. Dit project wil verschillende mogelijkheden van een gedifferentieerd lerarenkorps in de basisschool verkennen en in kaart brengen met als centraal thema: welke mogelijkheden zijn er om een gedifferentieerd lerarenkorps op een effectieve manier in te zetten in de basisschool?
Opleiding: Bachelor in het onderwijs: lager onderwijs
Medewerkers: Katrijn Pools
Looptijd: 1 februari 2013 - 31 januari 2014
Projecten met opstart in 2012
1. Redelijke aanpassingen in het Geïntegreerd Onderwijs: naar een aangepast gemotiveerd verslag
Op basis van de onderzoeksresultaten wil men suggesties formuleren voor redelijke aanpassingen aan het gemotiveerd verslag voor leerlingen in het GON.
Opleidingen: Bachelor na bachelor in het onderwijs: buitengewoon onderwijs, Bachelor na bachelor in het onderwijs: zorgverbreding en remediërend leren, Bachelor in het Sociaal Werk
Medewerkers:mieke.meirsschaut@arteveldehs.be, Marijke Wilssens en Frank Monsecour
Looptijd: 1 september 2012 tot en met 31 augustus 2013
2. CREATINQ! Creativiteit en inquiry versmolten in natuurwetenschappen eerste graad secundair onderwijs
Het ontwerpen en optimaliseren van 'good practice' van een open onderzoeksaanpak die creativiteit, zelfsturing en reflectie stimuleert binnen natuurwetenschappen.
Opleidingen: Bachelor in het onderwijs: lager onderwijs, Bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs en Bachelor in het onderwijs: kleuteronderwijs
Medewerkers: bea.merckx@arteveldehs.be, Jan De Lange, Thomas Remerie
Looptijd: 1 september 2012 tot en met 31 augustus 2013
3. Klokleren: een opensource webtoepassing
Een geavanceerde demo van een remediërende softwaretoepassing rondkloklezen uit vorig project zal in opensource worden vrijgegeven. Dit gaat gepaard met nieuwe ontwikkelingsnoden en onderzoeksvragen.
Opleidingen: Bachelor in de logopedie en de audiologie en Bachelor in de grafische en digitale media
Medewerkers: veerle.vanvooren@arteveldehs.be, Olivier Parent
Looptijd: 1 september 2012 tot en met 31 augustus 2013
4. Het sociaal netwerk van ondernemers van Turkse origine in Gent in kaart gebracht
Hoe ziet het nationaal sociaal netwerk van een 2de generatie micro-ondernemer van Turkse origine in Gent er uit? Wat zijn de voor- en nadelen verbonden aan dit netwerk?
Opleidingen: Bachelor in het bedrijfsmanagement, Bachelor in het officemanagement en Bachelor in het sociaal werk
Medewerkers: karijn.bonne@arteveldehs.be, Ayse Ergürbüz, Reyhan Görgöz
Looptijd: 1 september 2012 tot en met 31 augustus 2013
5. Verbindend leren: onderzoek naar leren vanuit individueel, organisatie - en netwerkperspectief
Hoe kunnen organisatienetwerken 'collectief leren' ontwikkelen en verankeren? Hoe ontwerp je het leren, met maximale leerwinst voor de medewerker, de organisatie en het netwerk?
Opleidingen: Bachelor in het sociaal werk, Bachelor in het bedrijfsmanagement en Bachelor na bachelor in de schoolontwikkeling
Medewerkers: veerle.opstaele@arteveldehs.be, Karijn Bonnen en Linda Naert
Looptijd: 1 september 2012 tot en met 31 augustus 2013
6. Z - apps. Gebruik van Zorg-applicaties voor tablet in de ouderenzorg
Via dit project wil men randvoorwaarden in kaart brengen voor het gebruik van tablets en z(org)-apps bij personen met dementie en hun omgeveing (de zorgactoren: mantelzorgers en professionele verzorgers).
Opleidingen: Bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs, Bachelor in de verpleegkunde en Bachelor in de grafische en digitale media.
Medewerkers: lut.dejaegher@arteveldehs.be, Ruben Van Bosseghem, Juul Lemey en Dany Dhondt
Looptijd: 1 september 2012 tot en met 31 augustus 2013
7.Werk en herstel. Ervaringen uit de praktijk geestelijke gezondheidszorg
Betreft een explorerend onderzoek aangaande de aanpak van een voortraject van arbeidsrehabilitatie.
Opleidingen: Bachelor in de ergotherapie
Medewerker:stefaan.derycke@arteveldehs.be
Looptijd: 1 september 2012 tot en met 31 augustus 2013
8. Samen sterk: begeleiding bij lezen, spellen, rekenen
Hoe kunnen we effectief kinderen van de lagere school, met lees-, spelling- en rekenproblemen in het gewoon onderwijs ein in externe hulpverlening begeleiden? Een zoektocht naar interdisciplinaire voorbeelden van goede praktijk.
Opleidingen: Bacherlor in de logopedie en audiologie, Bachelor na bachelor in het onderwijs: buitengewoon onderwijs en Bachelor na bachelor in het onderwijs: zorgverbredeing en remediërend leren
Medewerkers:christel.vanvreckem@arteveldehs.be en Saar Callens
Looptijd: 1 september 2012 tot en met 31 augustustus 2013
9. "To Know": Twee Opleidingen Kijken Naar Onderzoek & Werkveld
Het doel is om prioriteiten te bepalen voor praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek zodat wederzijds inspirerende verbindingen tussen onderzoek, opleiding en werkveld duurzaam bevorderd kunnen worden.
Opleidingen: Bachelor in de pedagogie van het jonge kind en Bachelor in het onderwijs: kleuteronderwijs
Medewerkers: ine.hostyn@arteveldehs.be en Veerle Martens
Looptijd: 1 september 2012 tot en met 31 augustus 2013
10. Zorg en remediëring begrijpend lezen. Ontwikkeling van metacognietief geïnspireerd remediëringsmateriaal (AVI 6-9) begrijpend lezen voor zwakke lezers op school en in therapie.
Binnen dit project ontwikkelt men een remediëringspakket voor gevorderde lezers met problemen met begrijpend lezen. In 2010-2011 werd reeds een pakket ontwikkeld voor aanvankelijke lezers. Dit pakket sluit eveneens aan bij de eerder ontwikkelde Vlaamse Test Begrijpend Lezen (VTBL), uitgegeven bij Academia Press in 2010.
Opleidingen: Bachelor in logopedie en audiologie, Bachelor in het onderwijs: lager onderwijs
Medewerkers: Christel Van Vreckem, Barbara Axters
Looptijd: 1 januari 2012 tot en met 31 december 2012
11. De audioloog van de toekomst als schakel in een multidisciplinair team
Het belang van basisgehoorzorg voor iedereen is groot. Binnen dit project wordt onderzocht hoe dit multidisciplinair kan worden aangepakt.
Opleiding: Bachelor in de logopedie en audiologie
Medewerker: Lieve De Bruyne
Looptijd: 1 februari 2012 tot en met 31 januari 2013
12. Kansen voor Cloud Computing en Opensource in het onderwijs van de toekomst
Binnen dit project wordt onderzocht hoe Cloud Computing en Opensource een meerwaarde kunnen betekenen in het onderwijs. Er wordt nagegaan welke zaken ontwikkeld kunnen worden om scholen/leerkrachten/directies/leerlingen/ouders te ondersteunen bij het gebruik van deze toepassingen.
Opleiding: Bachelor in het onderwijs: lager onderwijs
Medewerkers: Tim Vanden Hende, Marijke De Smet
Looptijd: 1 februari 2012 tot en met 31 januari 2013
13. Social Smart Participation
KMO's hebben nood aan meer inzicht en informatie over het gebruik van sociale media. Binnen dit project wordt gewerkt aan een online tool waarmee een KMO concreet advies krijgt inzake het gebruik van sociale media.
Opleidingen: Bachelor in het communicatiemanagement, Bachelor in het bedrijfsmanagement
Medewerkers:Geert Stox, Cedric Saelens, Willem Sunaert
Looptijd: 1 februari 2012 tot en met 31 januari 2013
Projecten opgestart in 2011
1. Van richtlijn naar routine: ontwikkelen van een tailored multidisciplinair valpreventieprotocol met inbegrip van een flexibel multi-facet interactief audio-visueel educatief pakket
Valproblematiek brengt voor de oudere een belangrijk gezondheidsprobleem teweeg en heeft een hoge economische impact. Valpreventie is een complexe materie en levert in de klinische praktijk vaak niet de gewenste resultaten op. In functie van de ontwikkeling van een efficiënt en effectief valpreventiebeleid in de residentiële sector, worden een operationele multidisciplinaire klinische richtlijn en een attitude- en kennisinstrument gefinaliseerd.
De volgende stap is het op maat toepassen van deze richtlijn, rekening houdend met de resultaten verkregen via het attitude- en kennisinstrument. De verkregen data kunnen ingezet worden op vier vlakken : protocolontwikkeling, barrières en facilitatoren, educatie en implementatie.
Opleidingen: Bachelor in de Ergotherapie, Bachelor in de Verpleegkunde, Bachelor in de Podologie
Medewerkers: Leen De Coninck, Lien Beyls, Patricia Claessens, Joris De Schepper
Looptijd: 1 oktober 2011 tot en met 30 september 2012
2. PRONET - Professionalisering van netwerken
Nieuwe trends, economische en maatschappelijke evoluties dagen organisaties uit om effectief en efficiënt te werken. Om dit te bewerkstelligen, worden steeds vaker samenwerkingsverbanden tussen organisaties opgezet. Deze ontstaan soms spontaan, uit noodzaak of worden door de overheid opgelegd. Netwerken vormen een bijzondere vorm van samenwerking. Hierbij stapt een organisatie in een specifieke vorm van samenwerking, rond een belangrijk aspect van de eigen werking, omdat uitsluitend met anderen een meerwaarde kan gehaald worden. Er is een enorme verscheidenheid in groei en ontwikkeling van netwerken. Door te onderzoeken welke rollen actoren opnemen in bepaalde netwerktypes willen we meewerken aan de verhoging van de professionaliteit van netwerken. Hierbij zal vooral gewerkt worden met kwalitatief onderzoek.
Opleidingen: Bachelor in Sociaal Werk, Bachelor in het Onderwijs: Secundair Onderwijs, Bachelor in het Bedrijfsmanagement
Medewerkers: Veerle Opstaele, Brecht De Schepper, Karijn Bonne
Looptijd: 1 september 2011 tot en met 31 augustus 2012
3.OptiM@IL -Ontwikkeling van een e-mailhulpmethodiek voor jongeren
Steeds vaker communiceren cliënten in het welzijnswerk via e-mail met hun hulpverlener. Dit gebeurt meestal zonder dat de organisatie hiervoor een visie ontwikkelde. Vele organisaties bieden de facto e-mailhulp in verspreide slagorde aan, met te weinig aandacht voor de specificiteit van het medium of de afstemming met andere hulpvormen. Er is momenteel geen Vlaams onderzoek voorhanden over e-mailhulpverlening. Er bestaat ook geen methodiek voor e-mailhulp.
In dit project willen we het e-mailhulpverleningsmodel voor jongeren in het eerstelijnswelzijnswerk (zoals schoolmaatschappelijk werk, opvoedingsondersteuning of drughulpverlening) in kaart brengen en wetenschappelijk onderbouwen. We onderzoeken daarbij het werkveld, de hulpverleners en de geboden hulpverlening via e-mail. Een eerste Vlaamse e-mailhulpmethodiek voor eerstelijnswelzijnswerk zal ontwikkeld worden.
Opleidingen: Bachelor in Sociaal werk, Bachelor na Bachelor 'Zorgverbreding en Remediërend Leren'
Medewerkers: Tim Vanhove, Saskia Saelens, Hendrik De Bruyne
Looptijd: 1 september 2011 tot en met 31 augustus 2012
4. Ontwikkelen van een geavanceerde demo van een remediërende softwaretoepassing rond kloklezen
De in de handel verkrijgbare softwarepakketten voor onderdelen zoals kloklezen bezitten vaak te weinig bruikbare functies om ze aan te wenden bij kinderen met leermoeilijkheden.
Het projectteam zal software ontwikkelen die bruikbaar en aangepast is om te werken met deze doelgroep en die het volledige domein van kloklezen zal behandelen: van aanbreng van de klok tot toepassingen rond het begrip tijd.
De toepassing zal ter beschikking zijn voor online of offline gebruik op niveau van het kind. Hierdoor zal het geschikt zijn voor gebruik in een therapeutische setting evenals voor taakleerkrachten/zorgjuffen of leerkrachten in het buitengewoon onderwijs.
Opleidingen: Bachelor in Logopedie en Audiologie, Bachelor in de Grafische en Digitale Media
Medewerkers: Veerle Van Vooren, Olivier Parent, Tom Neuttiens
Looptijd: 1 september 2011 tot en met 31 augustus 2012
5. E-CNAPP ! : verkenning en ontwikkeling van Educatieve, Creatieve, Nieuwe toepassingen gebaseerd op bestaande APPlicaties voor tablets
'Handhelds' behoren tot de hedendaagse kinder- en jeugdcultuur. Kinderen en jongeren kunnen door gebruik ervan uitgedaagd worden om te leren. Met dit ontwikkelingsgericht onderzoeksproject willen we gedetailleerd in kaart brengen hoe tablets optimaal kunnen ingezet worden om het onderzoekend leren, het probleemoplossend denken en/of het samenwerkend leren van kinderen te stimuleren. We willen nagaan welke pedagogisch-didactische principes binnen bovenvermelde leerstrategieën gekoppeld kunnen worden aan de specifieke eigenschappen en applicaties van de tablet, om zo tot een doorgedreven didactische vernieuwing te komen waarbij de educatieve mogelijkheden van het medium optimaal worden benut. Op basis van deze gegevens willen we komen tot de ontwikkeling van een uitgebreid en gestructureerd overzicht van innovatieve, educatieve toepassingen op tablets. Een aantal van de toepassingen zullen meer concreet worden uitgewerkt.
Opleidingen: Bachelor in het Onderwijs: Kleuteronderwijs, Bachelor in de Grafische en Digitale Media
Medewerkers: Hilde Van Houte, Kirsten Devlieger, Dany Dhont
Looptijd: 1 oktober 2011 tot en met 30 september 2012
6. Een vernieuwde aanpak van het Literatuuronderwijs in de tweede graad A-stroom secundair onderwijs
Het klassieke literatuuronderwijs in het secundair onderwijs ziet literatuur als kunsthistorisch fenomeen en onderwerp van structurele analyse.
De vernieuwde aanpak wil vertrekken van een metaniveau, gelinkt aan de vakoverschrijdende eindtermen, om het literatuuronderwijs uit te breiden tot onderwijs dat verhalen gebruikt om het persoonlijke verhaal van elke student/leerling te ondersteunen. dit door literatuur een plaats te geven binnen een ruimere, humanistische context van ontplooiing van talenten, visie en kritische zin.
Opleiding: Bachelor in het Onderwijs: Secundair Onderwijs
Medewerkers: Evelien Borgonjon, Sebastiaan Leenaert
Looptijd: 1 september 2011 tot en met 31 augustus 2012
7. Hoe kindermishandeling beter opsporen? Ontwikkeling van een digitaal educatiepakket omtrent het signaleren van kindermishandeling
Kindermishandeling is een maatschappelijk relevant probleem met aangetoonde nefaste effecten op lange termijn. Kindermishandeling wordt bovendien ondergerapporteerd in alle sectoren van de hulpverlening. Er is daarom nood aan educatiemateriaal voor alle (potentiële) hulpverleners. Enkel wanneer de kennis omtrent signalen en meldingskanalen ruim aanwezig is, zal het proces van diagnosticeren kunnen geoptimaliseerd worden. De doelstelling van dit project is om verkennend werk te verrichten voor het ontwikkelen van een interactieve educatiemodule. Deze moet vlot toegankelijk zijn voor alle betrokken partijen. Een eerste fase spitst zich toe op kinderen van 0-3 jaar die zich in risicosituaties bevinden.
Opleidingen: Bachelor in de Verpleegkunde, Bachelor in de Grafische en Digitale Media
Medewerkers: Chantal Delava, Tom Neuttiens
Looptijd: 1 september 2011 tot en met 31 augustus 2012
8. Effectief aan de slag met het gemotiveerd verslag
Het gemotiveerd verslag is een uniform systeem om de aanpak van kinderen en jongeren met specifieke onderwijsbehoeften te inventariseren en door te geven over leerjaren, scholen en onderwijsniveaus heen. Aan de hand van focusgesprekken, diepte-interviews en casestudies willen we onderzoeken welke factoren een efficiënt, effectief en duurzaam gebruik van het gemotiveerd verslag in de klaspraktijk bepalen. Daarnaast exploreren we de mogelijkheden om de doelgroep van het gemotiveerd verslag uit te breiden naar jongere leeftijdsgroepen, namelijk jonger dan niveau vierde leerjaar. Met dit onderzoek verzamelen we noodzakelijke informatie om het instrument te evalueren, te versterken en uit te breiden in zijn toepassingsmogelijkheden.
Opleidingen: Bachelor na Bachelor 'Buitengewoon Onderwijs', Bachelor na Bachelor 'Zorg en Remediërend Leren'
Medewerker: Mieke Meirsschaut
Looptijd: 1 september 2011 tot en met 31 augustus 2012
9.Taalstimulering van peuters in de kinderopvang
In dit onderzoek willen we nagaan op welke manier we kindbegeleid(st)ers kunnen coachen om de natuurlijke taalverwerving van jonge kinderen te ondersteunen en in welke mate en op welke manier we daarbij specifiek aandacht moeten hebben voor bepaalde contextfactoren zoals meertaligheid van de kinderen of de sociaal econpmische status van de ouders. De taalstimuleringsvaardigheden van de kindbegeleid(st)ers zullen gemeten worden met de observatieschalen van het Nederlands Consortium Kinderopvang Onderzoek voor en na een coachingsprogramma. Aan de hand van deze resultaten samen met de resultaten van focusgesprekken met de kindbegeleid(st)ers zullen de nodige verdiepende modules uitgewerkt worden om de implementatie van het taalstimuleringsprogramma in diverse contexten mogelijk te maken.
Opleidingen: Bachelor Pedagogie van het Jonge Kind, Bachelor in het Onderwijs: Kleuteronderwijs
Medewerkers: Ine Hostyn, Katleen Govaert, Ann Steverlynck
Looptijd: 1 oktober 2011 tot en met 30 september 2012
Projecten opgestart in 2010
1. Behoeftenonderzoek en ontwikkeling van een evidence based begeleidingssysteem voor beginnende journalisten
In een eerste fase wordt onderzocht welke vormen van bijkomende ondersteuning beginnende journalisten tijdens hun stageperiode nodig hebben. Hierna volgt ontwikkelingsonderzoek omtrent de haalbaarheid van de opgegeven ondersteuningsvormen. Dit gebeurt via een bevraging van de voornaamste stakeholders uit de journalistieke wereld. Op basis van deze resultaten wordt onder meer een evidence based begeleidingssysteem voor beginnende journalisten ontwikkeld.
Opleiding: Bachelor in de Journalistiek
Medewerkers: Marleen Teugels en Conny Vercaigne
Looptijd: 1 februari 2010 tot en met 31 januari 2011
2.'Is dat echt?' : leefwereldonderzoek bij jongeren
Eén van de belangrijkste waarden voor jongeren is authenticiteit. Ze gebruiken het bijvoorbeeld als een criterium om informatie te selecteren. Aan de hand van diepte-interviews en focusgroepen wordt onderzocht wat iets of iemand 'echt' of ‘authentiek’ maakt voor jongeren? Welke criteria gebruiken ze hiervoor? Opleidingen: Bachelor in het Onderwijs: Secundair Onderwijs en Bachelor in het Sociaal Werk
Medewerkers: Pedro De Bruyckere en Tom Vermeylen
Looptijd: 1 februari 2010 tot en met 31 januari 2011
3. Omtrent spelling in het hoger onderwijs
In dit project wordt gewerkt aan een digitaal traject om de hiaten in de spelling van studenten hoger onderwijs bij te werken. Het volledige digitale pakket zal ter beschikking staan van hogescholen en universiteiten.
In een eerste fase wordt een genormeerd dictee gedigitaliseerd zodat een student na de afname van het dictee een individuele foutenclassificatie en een gedetailleerd overzicht van sterktes/zwaktes op vlak van spelling ontvangt. Ook de metacognitieve kennis en vaardigheden van de student worden in kaart gebracht.
In een tweede fase wordt vanuit een behoefteanalyse remediëringsmateriaal om aan spelling te werken, verzameld en ontwikkeld. Ook dit materiaal wordt gedigitaliseerd zodat de student op basis van een foutenanalyse geleid wordt naar een aantal regels en oefeningen om tekorten bij te werken.
Opleiding: Bachelor in de Logopedie en Audiologie
Medewerkers: Ruth Vanderswalmen
Looptijd: 1 februari 2010 tot en met 31 januari 2011
4.EUREKA !
Binnen dit project ontwikkelt men een professionaliseringstraject op maat van de leraar kleuteronderwijs. Met dit traject kan deze leerkracht het onderzoekend of ’inquiry based’ leren bij jonge kinderen intensief stimuleren. Er wordt onderzocht aan welke karakteristieken dit traject moet voldoen. Inhoudelijk zal vooral aandacht besteed worden aan het onderzoekend leren binnen wereldoriëntatie. Er zal onder andere gebruik gemaakt worden van bestaande concrete en didactische materialen uit vroegere projecten.
Opleiding: Bachelor in het Onderwijs: Kleuteronderwijs
Medewerkers: Hilde Van Houte, Jozefien Schaffler en Kirsten Devlieger
Looptijd: 1 februari 2010 tot en met 31 augustus 2011
5. Zorg en remediëring begrijpend lezen. Ontwikkeling van metacognietief geïnspireerd remediëringsmateriaal begrijpend lezen voor zwakke lezers op school en in therapie.
Dit project wil een remediëringspakket ontwikkelen voor kinderen met problemen met begrijpend lezen. Hiervoor worden opdrachten ontworpen waarbij de denkcategorieën verbaal begrip (taalbegrip in relatie tot de gelezen tekst), interpretatie op meso- en macroniveau (het leggen van relaties tussen impliciete informatie op paragraaf- en tekstniveau) en extrapolatie (doordenken naar aanleiding van de gelezen tekst) gestimuleerd worden. Dit remediëringspakket sluit aan bij de eerder ontwikkelde VTBL (Vlaamse Test Begrijpend Lezen), uitgegeven bij Academia Press in 2010, waarmee het begrijpend lezen bij kinderen van het eerste tot en met het zesde leerjaar beoordeeld kan worden. Via deze testresultaten krijgt men zicht op de sterke en zwakke denkcategorieën van het begrijpend lezen met indicaties voor een effectieve aanpak.
Opleidingen: Bachelor in de Logopedie en Audiologie, Bachelor in het Onderwijs: Lager Onderwijs
Medewerkers: Christel Van Vreckem, Barbara Linsen, Barbara Axters
Looptijd: 1 februari 2010 tot en met 31 december 2011
6. Onlinehulpverlening
Op vraag van welzijnsorganisaties werd in een vorig project een methodiek ontwikkeld om mail- en/of chathulpverlening aan te bieden onder de vorm van de Ch@tlas. Na dit pionierswerk is er nood aan onderzoek over de grenzen en werkzame elementen van onlinehulpverlening in het eerstelijnswelzijnswerk. Waar Ch@tlas voornamelijk de feitelijke kenmerken van onlinegesprekken beschreef, wil dit onderzoek de kwaliteit ervan onderzoeken. Hieruit voortvloeiend zal een evidence based methodiek voor onlinehulpverlening in Vlaanderen worden ontwikkeld.
Hiervoor zal men zich baseren op een kwantitatieve onlinebevraging van de oproepers, een kwalitatieve bevraging van de beantwoorders en casusanalyses van de chatgesprekken.
Opleiding: Bachelor in het Sociaal Werk
Medewerkers: Conny Vercaigne, Tim Vanhove, Saskia Saelens, Hilde Vlaeminck
Looptijd: 1 februari 2010 tot en met 31 augustus 2011
7. Onderzoek naar het toekennen van ‘Akoestische kwaliteitslabels voor klaslokalen’ in het LO in Vlaanderen.
Binnen de opleiding Bachelor in de Audiologie werd de voorbije jaren een test ontwikkeld waarmee de akoestische kenmerken van een klaslokaal gemeten kunnen worden. Ook werd een spraaktest voor reële klassituaties gemaakt.
In huidig onderzoek in het lager onderwijs in Vlaanderen, zullen beide testen afgenomen worden. Op basis van de meetresultaten zal een akoestisch kwaliteitslabel aan het klaslokaal toegekend worden dat een aantal richtlijnen moet bevatten ter verbetering van het akoestisch klimaat van het klaslokaal en moet toelaten de leerlingen binnen het klaslokaal een positie toe te kennen die leidt tot een optimaal luisterklimaat.
Opleidingen: Bachelor in de Logopedie en de Audiologie, Bachelor in het Onderwijs: Lager Onderwijs
Medewerkers: Johan Rijckaert en Marijke De Smet
Looptijd: 1 februari 2010 tot en met 31 augustus 2011
8.Kwaliteitsontwikkeling in zorgende scholen: “no mission impossible?”
Er wordt onderzocht in welke mate ‘de index voor inclusie’ kan bijdragen tot kwaliteitsontwikkeling en het installeren van inclusieve waarden op een Vlaamse school. Verder wordt nagegaan of de ‘index voor inclusie’ gebruiksvriendelijk kan worden gemaakt voor toepassing in Vlaanderen, en welk traject kan ontwikkeld worden om onderwijsondersteuners en schoolverantwoordelijken te begeleiden in het werken met dit instrument.
Opleiding: Bachelor na Bachelor ‘zorgverbreding en remediërend leren’
Medewerkers: Katrijn Jansegers en Lies Vanpeperstraete
Looptijd: 1 februari 2010 tot en met 31 augustus 2011
9. Mondzorg : een cruciaal onderdeel van de zorg aan patiënten
Binnen dit project wordt er gepeild naar de kennis van verpleegkundigen over mondzorg. Meer bepaald van verpleegkundigen die werken met kwetsbare ouderen in de thuiszorg en metkansarmen. Barrières inzake mondzorg worden in kaart gebracht. Er wordt onderzocht hoe de attitude en kennis van verpleegkundigen op lange termijn geoptimaliseerd kan worden omgoede mondzorg blijvend te garanderen in specifieke patiëntengroepen.
Opleiding: Bachelor in deVerpleegkunde
Medewerkers: Patricia Claessens en Luc Devisschere
Looptijd: 1 februari 2010 tot en met 31 augustus 2011
10. Integratie Content, Oplossingvaardigheden en Samenwerken
Onderzoek stelt dat kinderen te weinig aangezet worden tot probleemoplossend denken, vertrekkend vanuit onderzoeksvragen. Werkvormen die kinderen in staat stellen om op een gestructureerde manier gericht waar te nemen, te experimenteren, zelf oplossingen te zoeken en deze voor te stellen aan anderen, ideeën uit te werken en uitkomsten te verifiëren en bespreken, situeren zich sterk in het domein van Collaboratief Leren/Samenwerkend Leren. Er is een nood aan goed ontwikkeld didactisch materiaal/spelmateriaal dat werkvorm/structuur en inhoud, zijnde domeinspecifieke kennis en vaardigheden en (metacognitieve) kennis van oplossingsmethodes, integreert. Via de onderzoeksmethodologie ‘educational design research’ wordt dergelijk didactisch materiaal ontwikkeld in afstemming met het werkveld. Het spelmateriaal wil kinderen confronteren met problemen op een dusdanig manier dat de kennisconstructie en het probleemoplossend denken via interactie kan verlopen.
Opleidingen: Bachelor in het Onderwijs: Lager Onderwijs, Bachelor in het Onderwijs: Kleuteronderwijs
Medewerkers: Kurt Maenhout, Hilde Van Houte, Kirsten Devlieger
Looptijd: 1 oktober 2010 tot en met 30 september 2011
11. Valpreventie: van richtlijn tot routine
Valproblematiek bij ouderen is in onze maatschappij een belangrijk gezondheidsprobleem en verdient dan ook de nodige aandacht. In dit onderzoek worden een operationele klinische multidisciplinaire paramedische richtlijn en een kennis- en attitude-meetinstrument aangaande valproblematiek in de residentiële sector ontwikkeld. Een operationele richtlijn dient de basis te vormen voor het ontwikkelen van een op maat gesneden protocol.
Opleidingen: Bachelor in de Ergotherapie, Bachelor in de Podologie, Bachelor in de Verpleegkunde
Medewerkers: Leen De Coninck, Lien Beyls, Patricia Claessens, Joris De Schepper
Looptijd: 1 oktober 2010 tot en met 30 september 2011
12. Perinatale zorg en kansarmoede: laattijdige aanmelding van zwangerschap in Gent
In de Gentse regio is er een goed aanbod van zowel het reguliere aanbod als de prenatale steunpunten georganiseerd door Kind en Gezin, voor vrouwen die in de reguliere sector niet terecht kunnen of willen, bijvoorbeeld omwille van illegaliteit. Toch zien we ook hier het fenomeen van de laattijdige aanmeldingen. Om een efficiëntere hulpverlening te kunnen bieden aan deze vrouwen (en ter uitbreiding in heel Vlaanderen) moet het aantal laattijdige aanmeldingen en de beïnvloedende factoren die dit veroorzaken en het profiel van deze vrouwen in kaart worden gebracht.
Opleiding: Bachelor in de Vroedkunde
Medewerker: Annemarie Hoogewys
Looptijd: 1 oktober 2010 tot en met 31 december 2011
13. SocialSmart: Ontwikkeling van een Social Media Self-Audit Tool voor kmo's
Social media zijn de online tools en platforms die mensen gebruiken om hun meningen, inzichten en ervaringen met elkaar te delen. De immense populariteit van social media blijkt verder te dragen dan een tijdelijk fenomeen.
De voorbije vijf jaar werd het belang van online marketing in een kmo-omgeving steeds duidelijker. De vraag die hierbij gesteld kan worden: is de doorsnee kmo wel voldoende op de hoogte van het bestaan en de mogelijkheden die social media bieden? Daarom zal men in dit onderzoek de noden bepalen van deze (kleine) kmo’s door hen te confronteren met de mogelijkheden die social media bieden door de ontwikkeling van een self-audit tool, die hen helpt te onderzoeken welke van deze social media ze kunnen gebruiken.
Opleidingen: Bachelor in het Bedrijfsmanagement, Bachelor in de Grafische en Digitale Media, Bachelor in het Communicatiemanagement
Medewerkers: Cedric Saelens, Philippe De Pauw-Waterschoot, Geert Stox
Looptijd: 1 oktober 2010 tot en met 31 december 2011
Projecten opgestart in 2009
1) Zorg voor begrijpend lezen
Ba onderwijs: lager onderwijs. Contactpersoon: barbara.linsen@arteveldehs.be, meer info.
2) Gek op techniek?! Stimuleren van de technische geletterdheid bij leerlingen uit het basis- en secundair onderwijs
Ba onderwijs: kleuter + lager + secundair onderwijs. Contactpersoon: kirsten.devlieger@arteveldehs.be, meer info.
3) De ontwikkeling van een Evidence Based Educatiemodule Mondzorg en het effect op de kennis en attitude van studenten verpleegkunde
Ba verpleegkunde. Contactpersoon: patricia.claessens@arteveldehs.be, meer info.
4) Vervolgproject'ergo@home', informatie- en sensibiliseringscampagne aangaande ergotherapie in de thuiszorg in Vlaanderen
Ba ergotherapie + Ba communicatiemanagement. Contactpersoon: leen.deconinck@arteveldehs.be, meer info
5) Vervolgonderzoek arbeidsbeleving bij journalisten
Ba journalistiek. Contactpersoon: marleen.teugels@arteveldehs.be, meer info
6) Onderzoek naar inter-intratest betrouwbaarheid van de palpatietechniek van Kirby
Ba podologie. Contactpersoon: joris.deschepper@arteveldehs.be, meer info.
7) Sociale economie als hefboom voor de reguliere economie
Ba bedrijfsmanagement + Ba officemanagment
8) Dossiers van vandaag, archief van morgen
Ba Sociaal Werk. Contactpersoon: stijn.vandeperre@arteveldehs.be, meer info
Projecten opgestart in 2008
1) De beeldvorming van Vlaanderen in de Europese Unie
Vanuit de bekommernis van Vlaams minster Bourgeois over het imago van Vlaanderen in het buitenland, wordt een onderzoek opgestart naar de bekendheid en het imago van VLaanderen in Europa bij Europalementsleden en Europese fractiemedewerkers.
contactpersoon: Ivo Moons meer info
2) Profiel van de vakbeursbezoeker in België
Een beursdeelname vraagt middelen, tijd en mensen. Exposanten willen efficiënt ageren. Welke type beursbezoekers komt naar onze beurzen en wat verwachten ze?
contactpersoon: Daniela Mahlke meer info
3) Burn-out bij journalisten
Burn-out komt relatief vaak voor bij bepaalde beroepscategoriën, zoals medisch-verzorgend personeel, onderwijzend personeel en politiediensten. Er zijn behoorlijke wat anekdotische aanwijzingen dat burn-out ook frequent voorkomt bij journalisten. Toch werd tot dusver naar burn-out bij jourmalisten in België géén representatief wetenschappelijk onderzoek gedaan.
contactpersoon: Marleen Teugels (marleen.teugels@arteveldehs.be)
meer info
4) Maatschappelijk werk en multidisciplinaire samenwerking in de gezondheidszorg: op weg naar een methodiek
Op weg naar een methodiek omtrent multi-disciplinair overleg. Dit onderzoek wil de patronen en de spanningen in het multidisciplinair overleg in de thuiszorg en ziekenhuizen onder de loep nemen. De communicatie tussen sociaal werkers en artsen staat centraal. Ba sociaal werk
contactpersoon: Conny Vercaigne (conny.vercaigne@arteveldehs.be)
meer info
5) Ergo@home
Criteria voor huisartsen aangaande doorverwijzing voor ergotherapeutische interventies in complexe thuiszorgsituaties in Vlaanderen.
contactpersoon: Leen De Coninck (leen.deconinck@arteveldehs.be)
meer info
6) Lezen, spellen en rekenen
deelproject: onderzoek naar comorbiditeit van leerstoornissen
Comorbide stoornissen kleuren het beeld van heel wat kinderen met leerstoornissen. In dit onderzoek wordt vooral gewerkt rond dyslexie en dyscalculie
contactpersoon: Ruth Vanderswalmen (ruth.vanderswalmen@arteveldehs.be)
meer info
deelproject: een instrument ontwikkelen om de spellingsvaardigheden van studenten hoger onderwijs in kaart te brengen
Dit onderzoek wil een instroomprofiel en een uitstroomprofiel voor studenten hoger onderwijs vastleggen. Daarnaast wordt er ook nagegaan welke variabelen de individuele verschillen qua spelling kunnen verklaren.
contactpersoon: Ruth Vanderswalmen (ruth.vanderswalmen@arteveldehs.be)
meer info
deelproject: ontwikkelen Vlaamse test begrijpend lezen voor kinderen van de lagere school
Met dit project wordt de VTBL, een Vlaamse test die het begrijpend lezen bij kinderen van het eerste tot en met het zesde leerjaar meet, afgewerkt.
Om het begrijpend lezen via deze test te meten, lossen kinderen meerkeuzevragen op bij verhalende teksten waarvan het AVI-niveau berekend is.
De test is gebaseerd op een zelf ontwikkeld model (De Paepe, Desoete, Van Vreckem en Van Hove, 2004). Dit model omvat een aantal denkcategorieën (verbaal begrip, interpretatie op meso- en macroniveau en extrapolatie), noodzakelijk om teksten te kunnen begrijpen. De test is voldoende valide en betrouwbaar en is genormeerd aan de hand van percentielen. De vragen hebben tevens een correcte moeilijkheidsgraad. Per leerjaar zijn er twee parallelversies beschikbaar, behalve voor het zesde leerjaar. Deze test is niet bedoeld als screening voor het gewoon onderwijs maar als diagnostisch instrument dat in de hulpverleningssector kan gebruikt worden. Aangezien we via deze testresultaten zicht krijgen op de sterke en zwakke denkcategorieën van begrijpend lezen, kunnen we onze therapeutische aanpak hierop afstemmen. De VTBL wordt uitgegeven en verspreid via Academia Press. Bestellen kan via http://www.academiapress.be/homeAP2.asp.
Ba logopedie - audiologie (logopedie) contactpersoon: Christel Van Vreckem (christel.vanvreckem@arteveldehs.be)
meer info
7) Ver-draaid: technologie voor kleuters
Enerzijds worden jonge kinderen in contact gebracht met materieel erfgoed (wat draaide in het verleden). Anderzijds wordt het onderzoekend en ontwerpend leren bij jonge kinderen gestimuleerd. Wat in het verleden draaide, een vertrekpunt om technische (en wetenschappelijke) geletterdheid bij jonge kinderen te stimuleren in het heden. Ba onderwijs: kleuteronderwijs
contactpersoon: Hilde Van houte (hilde.vanhoute@arteveldehs.be)
meer info
8) Erfgoed(educatie) in het lager onderwijs
Twee recente onderzoeksrapporten van de Vlaamse overheid pleiten voor verankering van erfgoed(educatie) in het onderwijs. Als lerarenopleiding voeren we onderzoek hoe lagere scholen erfgoed doelgericht kunnen implementeren in hun onderwijs.
contactpersoon: Sven De Maertelaere (sven.demaertelaere@arteveldehs.be)
meer info
9) Gewetech: uitbouw onderzoekslijn wetenschappelijke-wiskundige-technologische geletterdheid
Vanuit bestaande didactische pakketten, die ontwikkeld werden op de Arteveldehogeschool, wordt een effectenonderzoek opgezet voor natuurwetenschappelijke en technologische geletterdheid. Ba onderwijs: secundair onderwijs
contactpersoon: Didier Van de Velde (didier.vandevelde@arteveldehs.be)
meer info
10) Wis&Wo(onder) buiten
Dit project situeert zich in de doorsnede van de vakdomeinen "wiskunde" en "wereldoriëntatie". We proberen waardevolle onderzoek- en denkstrategieën te ontwikkelen via concrete opdrachten in het sport- en recreatiepark "De Blaarmeersen"
contactpersoon: Greet Van Keymeulen (greet.vankeymeulen@arteveldehs.be)
meer info
11) Draagkracht van de school: niet langer het monster van Loch Ness
Banaba onderwijs: buitengewoon onderwijs, Banaba onderwijs: zorgverbreding en remediërend leren. Contactpersoon: katrijn.jansegers@arteveldehs.be
Projecten afgelopen in 2007
1) De MIQ spiraal
Een multimediaal hoekenwerkpakket over spiralen. Leerlingen leren abstraheren, classificeren, visueel voorstellen, opsplitsen, samenstellen, meten,...
contactpersoon: John De Poorter (john.depoorter@arteveldehs.be)
meer info
2) Evolutie en evaluatie?
Welke alternatieve evaluatietechnieken worden er binnen het wiskundeonderwijs gebruikt? Volgende alternatieve technieken werden onderzocht: peerevaluatie, zelfevaluatie, co-evaluatie en portfolio.
contactpersoon: Valerie Ver Gucht (valerie.vergucht@arteveldehs.be)
meer info
| 3) Beestig gezond op school Het uitwerken en implementeren van een interventie met als doel: kleuters (2,5 tot 6 jaar) vertonen een optimaler en gezonder voedingsgedrag op de kleuterschool na toepassing van de interventie. | |
4) Multimedia en het jonge kind
In welke mate beantwoorden educatieve cd-roms voor 5-jarigen aan de principes van een goed woordenschataanbod zoals die geformuleerd worden binnen het interactief taalonderwijs?
contactpersoon: Veerle Martens (veerle.martens@arteveldehs.be)
meer info
5) Gluren bij de nieuwe buren
Een onderzoek naar Poolse immigratie en haar beeld in de Vlaamse dagbladpers
contactpersoon: Paul De Roo (paul.deroo@arteveldehs.be)
meer info
6) Evalueren om te evolueren
Gemeente- en OCMW-besturen kennen hun gemeente door en door. Toch hebben ze geen exact zicht op wat nu precies de behoeften zijn van hun inwoners. Een onderzoek op maat van een gemeente brengt de factoren in kaart om het lokaal sociaal beleid verder te stroomlijnen en optimaal af te stemmen op de behoeften van hun inwoners.
contactpersoon: Tim Vanhove (tim.vanhove@arteveldehs.be)
meer info
7) Naar een verbeterde hulpverleningsrelatie tussen gezondheidswerkers en generatiearmen
deelproject: het ontwikkelen van een vormingsprogramma omtrent prenatale, perinatale en postnatale zorg vanuit een participatieve dialoog met generatiearmen.
Onderzoek in binnen- en buitenland heeft al meermaals het verband aangetoond tussen sociaaleconomische positie en gezondheid. Volwassenen en kinderen in de laagst sociaaleconomische posities hebben een opmerkelijk slechtere gezondheid dan mensen uit een sociaal hogere klasse. Deze vaststelling vormde de aanzet tot het onderzoek.
contactpersoon: Mieke Embo (mieke.embo@arteveldehs.be)
meer info
deelproject: het ontwikkelen van een vormingsprogramma vanuit een participatieve dialoog met generatiearme chronisch zieken
Gezondheid is een sociaal ongelijk verdeeld goed. Bovendien worden mensen uit de laagst sociaaleconomische klassen geconfronteerd met verschillende drempels die de toegang tot de gezondheidszorg belemmeren.Chronisch zieken uit de lager sociaaleconomische klassen vertonen een verhoogde kwetsbaarheid.
contactpersoon:Veerle Duprez (veerle.duprez@arteveldehs.be)
meer info
8) Ontwikkeling van een evidence- based richtlijn voor de revalidatie na CVA
Er werd gewerkt aan de ontwikkeling van een paramedisch , evidence-based richtlijn dysfagie na cerebrovasculair accident (CVA). Deze ontwikkeling was een pilootstudie om de onderzoekers de methodologie van richtlijnontwikkeling eigen te maken.
contactpersoon: Griet De Smet (griet.desmet@arteveldehs.be)
meer info
9) Klinische richtlijn omtrent ergotherapeutische interventies ter preventie van valincidenten bij thuiswonende ouderen in Vlaanderen
De effectiviteit van ergotherapie binnen de multidisciplinaire aanpak van valpreventie is internationaal bewezen. Omtrent de meest doeltreffende en doelmatige ergotherapeutische aanpak is van de valproblematiek in Vlaanderen, in de literatuur geen consensus terug te vinden. Vandaar dit onderzoek.
contactpersoon: Leen De Coninck (leen.deconinck@arteveldehs.be)
meer info
10) De ontwikkeling van een meetinstrument ter evaluatie van de effectiviteit van de diabeteseducatie binnen de tweede lijn. Een voorstudie
Om hun chronische ziekte te managen wordt aan diabetespatiënten gevraagd om in belangrijke mate aan zelfmanagement te doen op vlak van behandeling, levenstijl,... Diabetici kunnen hierin ondersteund worden door educatie. Ziekenhuizen willen deze educatie optimaliseren door het ontwikkelen van educatieprogramma's.
contactpersoon: Marleen De Pover (marleen.depover@arteveldehs.be)
meer info